Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο reporter.gr
![Reporter.gr on Google News](/images/google%20news/reporter%20news%20300x100.png)
Η πορεία των δεικτών οικονομικής συγκυρίας κατά τους θερινούς μήνες προσφέρει τις αρχικές ενδείξεις για την εξέλιξη της οικονομικής δραστηριότητας στο τρίτο τρίμηνο, όπως επισημαίνει στο εβδομαδιαίο οικονομικό της δελτίο η Alpha Bank.
Τα κύρια συμπεράσματα έχουν ως ακολούθως.
Πρώτον, η απασχόληση και το οικονομικό κλίμα απώλεσαν σημαντικό μέρος της δυναμικής που παρουσίασαν μέχρι τον Φεβρουάριο 2020.
Δεύτερον, με εξαίρεση τον εισερχόμενο τουρισμό, η οικονομική δραστηριότητα – είτε σε όρους λιανικών πωλήσεων, είτε μεταποιητικής παραγωγής – επανήλθε σταδιακά στο μέσο επίπεδο της περασμένης τριετίας, χωρίς, όμως να επιστρέψει ακόμη στο επίπεδο του Φεβρουαρίου 2020.
Τρίτον, η οικοδομική δραστηριότητα επιταχύνεται παρά την τρέχουσα οικονομική διαταραχή.
Τέταρτον, η άμεση οικονομική διαταραχή που προκάλεσε το πανδημικό φαινόμενο είναι ισχυρότερη όσον αφορά στον αρχικό αντίκτυπο, συγκριτικά με την κατάρρευση της Lehman Brothers, κυρίως λόγω του lockdown, αλλά φαίνεται – με βάση τα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία - να διακρίνεται από υψηλότερη ταχύτητα προσαρμογής (κυρίως λόγω της δυνατότητας άσκησης δημοσιονομικής επεκτατικής πολιτικής).
Ωστόσο, η συγκριτική ανάλυση των δεικτών οικονομικής συγκυρίας περιορίζεται εντός του πρώτου εξαμήνου αμέσως μετά τα ανωτέρω shocks και δεν δύναται να λάβει υπόψιν τις μακροχρόνιες επιπτώσεις και τις παράπλευρες απώλειες που γνωρίζουμε ότι υπήρξαν στην προηγούμενη οικονομική κρίση, προσδίδοντάς της μονιμότερα χαρακτηριστικά. Σε περίπτωση που το χειμερινό πανδημικό κύμα οδηγήσει σε ισχυρά περιοριστικά μέτρα ξανά, ή σημειωθεί καθυστέρηση εμβολιασμού ενός κρίσιμου ποσοστού του πληθυσμού, είναι πολύ πιθανό, να παρατηρηθεί επιδείνωση, ή βραδύτερη προσαρμογή στους δείκτες οικονομικής συγκυρίας, κατά το δεύτερο εξάμηνο μετά την έναρξη του πανδημικού shock.
Το Γράφημα 1 αποτελεί μία συγκριτική απεικόνιση των επιπτώσεων της πανδημικής κρίσης σε επιλεγμένους, βραχυχρόνιους δείκτες οικονομικής συγκυρίας και στον πρόδρομο δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Το γράφημα περιλαμβάνει στοιχεία Φεβρουαρίου 2020 (μπλε γραμμή), δηλαδή πριν το ξέσπασμα της πανδημίας, καθώς και τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (γαλάζια γραμμή, μηνιαία στοιχεία Ιουλίου, Αυγούστου, ή Σεπτεμβρίου, κατά περίπτωση). Επιπλέον, στο γράφημα απεικονίζεται ο μέσος όρος των ετών 2017-2019 (κόκκινη διακεκομμένη γραμμή), χρονική περίοδος κατά την οποία η ελληνική οικονομία σημείωσε ήπια ανάκαμψη. Ωστόσο, αυτή η ανάκαμψη ανακόπηκε τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, εξαιτίας της πανδημίας και των μέτρων περιορισμού της οικονομικής δραστηριότητας που ελήφθησαν, με σκοπό την αποτροπή της εξάπλωσής της. Στο γράφημα, το οποίο έχει τη μορφή του ιστού της αράχνης, παρουσιάζονται οι επιλεγμένοι δείκτες σε κλίμακα από το 0 έως το 1, όπου το 0 ισοδυναμεί με τη χειρότερη επίδοση της περιόδου 2017-2020 (σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα, μηνιαία στοιχεία) και ταυτίζεται με την εσωτερική γραμμή του ιστού και το 1, αντίστοιχα, με την καλύτερη επίδοση της εν λόγω περιόδου (εξωτερική γραμμή γραφήματος).
Όπως παρατηρείται στο γράφημα, για τις λιανικές πωλήσεις (εκτός καυσίμων και λιπαντικών), τη μεταποιητική παραγωγή (εποχικά διορθωμένα στοιχεία), αλλά και τις νέες άδειες επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης, η επίδοση του Φεβρουαρίου 2020, ο μέσος όρος της τριετίας 2017-2019, αλλά και τα πιο πρόσφατα στοιχεία (Ιουλίου, Αυγούστου και Σεπτεμβρίου, αντίστοιχα) διαμορφώθηκαν σε παρόμοιο επίπεδο, παρά την έντονη πτώση που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια του lockdown. Χαρακτηριστικά αναφέρεται, ότι τον Απρίλιο -μήνας κατά τον οποίο ήταν σε πλήρη εφαρμογή τα μέτρα περιορισμού της οικονομικής δραστηριότητας- οι λιανικές πωλήσεις σημείωσαν ετήσια πτώση, κατά 22%, η μεταποιητική παραγωγή, κατά 12% και οι άδειες νέων Ι.Χ. αυτοκινήτων, αντίστοιχα, κατά 83%. Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, ότι για τις λιανικές πωλήσεις και οι τρεις τιμές που παρουσιάζονται στο γράφημα, προσεγγίζουν την καλύτερη μηνιαία επίδοση της περιόδου Ιανουαρίου 2017 - Ιουλίου 2020.
Σε ποιο βαθμό, ωστόσο, οι λιανικές πωλήσεις, από το lockdown και μετά, έχουν επιστρέψει στην ανοδική τους πορεία, με το βηματισμό που ακολουθούσαν στις αρχές του 2020;
Στο Γράφημα 2 αποτυπώνουμε τον λόγο του δείκτη λιανικών πωλήσεων του Ιουλίου 2020, ως προς τον δείκτη του Φεβρουαρίου 2020 (πολλαπλασιασμένο με το 100), ανά κατηγορία κλάδων. Ο λόγος αυτός αντιπροσωπεύει ένα μέτρο «ανάκαμψης» των λιανικού εμπορίου, μετά την παρέλευση του lockdown. Οι κατηγορίες κλάδων που ανέκαμψαν πλήρως και ταυτόχρονα κατέγραψαν άνοδο συγκριτικά με τον δείκτη του Φεβρουαρίου 2020 (λόγος ≥ 100) ήταν τα έπιπλα-ηλεκτρικά είδη-οικιακός εξοπλισμός, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα βιβλία-χαρτικά και η ένδυση-υπόδηση. Αντιθέτως, τα πολυκαταστήματα, τα μικρά καταστήματα τροφίμων, τα καύσιμα και τα μεγάλα καταστήματα τροφίμων (supermarkets), τον Ιούλιο ανέκτησαν ένα μόνο τμήμα των απωλειών τους σε όρους πωλήσεων, συγκριτικά με τον Φεβρουάριο (λόγος < 100). Ειδικά για τα supermarkets αξίζει να σημειωθεί, ότι τόσο τον Φεβρουάριο, όσο και τον Μάρτιο ο σχετικός δείκτης σημείωσε έντονη άνοδο (+11% και +23%, αντίστοιχα), η οποία οφείλεται στην πρόσκαιρη αλλαγή της αγοραστικής συμπεριφοράς των πολιτών, δηλαδή στην αυξημένη κατανάλωση, με σκοπό τη δημιουργία αποθεμάτων εν όψει του lockdown («panic buying effect»).
Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης, ο οποίος θεωρείται πρόδρομος δείκτης για την πορεία των λιανικών πωλήσεων, τον Σεπτέμβριο σημείωσε σημαντικά χαμηλότερη επίδοση σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, προσεγγίζοντας το μέσο όρο της περιόδου 2017-2019. Σημειώνεται δε, ότι τον Φεβρουάριο ο εν λόγω δείκτης είχε σημειώσει την υψηλότερη τιμή της τελευταίας εικοσαετίας και στη συνέχεια επιδεινώθηκε σημαντικά, καθώς οι καταναλωτές παρουσιάστηκαν ιδιαίτερα απαισιόδοξοι, κυρίως στο τρίτο τρίμηνο του 2020, σχετικά με την οικονομική κατάσταση της χώρας, τους επόμενους 12 μήνες. Το γεγονός αυτό, ενδεχομένως συνδέεται και με τη σταδιακή αναζωπύρωση της πανδημίας του COVID-19, κατά τους τελευταίους μήνες. Επιπλέον, η απασχόληση, ως ποσοστό του εργατικού δυναμικού, ανήλθε τον Φεβρουάριο στο 84,4% του εργατικού δυναμικού, έναντι 80,6% κατά μέσο όρο την περίοδο της οικονομικής ανάκαμψης (2017-2019) και 83,2% τον Ιούλιο 2020. Τα πρόσφατα στοιχεία είναι μεν βελτιωμένα, σε σύγκριση με την τριετία 2017-2020, αλλά θα πρέπει να σημειωθεί ότι, από τον Μάρτιο, παρατηρείται το φαινόμενο της μετακίνησης ανέργων, προς τον οικονομικά μη ενεργό πληθυσμό, καθώς, λόγω της πανδημίας COVID-19 και των επιπτώσεών της στην οικονομική δραστηριότητα, αρκετά άτομα που αναζητούσαν εργασία δήλωσαν ότι δεν είναι άμεσα διαθέσιμα να εργαστούν. Ως εκ τούτου, το εργατικό δυναμικό της χώρας είναι μειωμένο τον φετινό Ιούλιο κατά 95,9 χιλ. άτομα σε σύγκριση με τον αντίστοιχο περυσινό μήνα.
Από την άλλη πλευρά, όπως παρατηρείται στο Γράφημα 1, ο όγκος της οικοδομικής δραστηριότητας κατέγραψε έντονη άνοδο τον Ιούλιο 2020 (+17%, σε ετήσια βάση), με την εν λόγω μηνιαία επίδοση (2.226,5
χιλ. m3) να αποτελεί την υψηλότερη από τον Ιανουάριο 2017, ενώ συνολικά το πρώτο επτάμηνο του 2020 αυξήθηκε κατά 20,6%, σε σύγκριση με το ίδιο διάστημα του 2019. Συνεπώς, ο κλάδος της αγοράς ακινήτων φαίνεται ότι επέδειξε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σχέση με άλλους, κατά τη διάρκεια του lockdown. Όπως απεικονίζεται στο Γράφημα 3, οι επενδύσεις σε ακίνητα διατήρησαν την ανοδική τους πορεία, καθώς κατέγραψαν αύξηση κατά 34,5%, σε ετήσια βάση, το δεύτερο τρίμηνο του 2020, από 23,2% το πρώτο τρίμηνο και 17,6%, αντίστοιχα, το τέταρτο τρίμηνο του 2019. Αναφορικά με το δείκτη τιμών οικιστικών ακινήτων, αν και ο ετήσιος ρυθμός αύξησής του επιβραδύνθηκε ελαφρώς, σε σύγκριση με τις υψηλές επιδόσεις του τρίτου (+8,2%) και τέταρτου (7,5%) τριμήνου του 2019, εντούτοις διατήρησε τη δυναμική του, καταγράφοντας ετήσια αύξηση κατά 4,1% το δεύτερο τρίμηνο του 2020.