Στις συζητήσεις συμμετείχε ο Κίριλ Ντμίτριεφ, στενός σύμβουλος του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, καθώς και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται πέντε πηγές με γνώση της υπόθεσης.
Ο Κούσνερ, ο οποίος επιχειρεί να μεσολαβήσει για την επίτευξη εκεχειρίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, θεωρεί ότι οι επιχειρηματικές συμφωνίες μπορούν να αποτελέσουν βασικό μέρος μιας διαδικασίας αποκατάστασης της ειρήνης. Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να επιτρέψει σε Αμερικανούς επενδυτές να επωφεληθούν από την επανέναρξη των ενεργειακών ροών προς την Ευρώπη, εφόσον τερματιστεί ο πόλεμος.
Ο Ντμίτριεφ και ο Κούσνερ έχουν συναντηθεί τις τελευταίες εβδομάδες τόσο στη Μόσχα όσο και στη Νέα Υόρκη. Αν και δεν είναι σαφές σε ποιον βαθμό το θέμα των Nord Stream συζητήθηκε στις συγκεκριμένες συναντήσεις, δύο από τις πηγές ανέφεραν ότι το ζήτημα εξακολουθεί να βρίσκεται στην ατζέντα.
Ο Λευκός Οίκος δήλωσε στο Reuters ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης της Ρωσίας με την αμερικανική International Development Finance Corporation (DFC) και το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ και να εξασφαλίζει οφέλη για τους Αμερικανούς φορολογουμένους και τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, «δεν έχουν γίνει πρόσφατα συζητήσεις για τον Nord Stream».
Ο Ντμίτριεφ, ο οποίος έχει ταχθεί υπέρ της επανέναρξης των πωλήσεων ρωσικού φυσικού αερίου στη Γερμανία, συναντήθηκε τον περασμένο μήνα με εκπροσώπους των αμερικανικών υπουργείων Ενέργειας και Οικονομικών, προκειμένου να εξετάσουν πιθανές ενεργειακές πρωτοβουλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας.
Μεγάλα εμπόδια για την επανεκκίνηση
Παραμένει αβέβαιο πόσο έντονα επιθυμεί η Ουάσινγκτον την επανέναρξη των ρωσικών ροών φυσικού αερίου προς τη Γερμανία, τη μεγαλύτερη ενεργειακή αγορά της Ευρώπης.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι, λόγω των σημαντικών εμποδίων, μια τέτοια συμφωνία είναι απίθανο να υλοποιηθεί μεσοπρόθεσμα.
Οι αγωγοί Nord Stream τελούν υπό κυρώσεις τόσο των ΗΠΑ όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που καθιστά παράνομη την επανεκκίνησή τους υπό το σημερινό καθεστώς.
Ο Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να άρει ή να χαλαρώσει τις αμερικανικές κυρώσεις. Ωστόσο, εάν οι Δημοκρατικοί ανακτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του επόμενου μήνα, μια τέτοια κίνηση θα γίνει πολύ δυσκολότερη.
Η Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες δαπανούν δισεκατομμύρια ευρώ για την ενίσχυση των στρατιωτικών τους δυνατοτήτων απέναντι στη Ρωσία, αναμένεται να αντιδράσουν έντονα σε οποιαδήποτε προσπάθεια επαναλειτουργίας των Nord Stream.
Εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομίας και Ενέργειας δήλωσε ότι τόσο οι αγωγοί Nord Stream όσο και το ρωσικό φυσικό αέριο υπόκεινται σε ευρωπαϊκές κυρώσεις και ότι η Γερμανία έχει ήδη βρει εναλλακτικές πηγές προμήθειας. Πρόσθεσε ότι οποιαδήποτε επαναλειτουργία των αγωγών θα απαιτούσε κυβερνητική έγκριση, κάτι που το Βερολίνο δεν επιθυμεί.
Πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, η Γερμανία προμηθευόταν περισσότερο από το μισό φυσικό της αέριο από τη Ρωσία μέσω των δύο αγωγών Nord Stream.
Οι αγωγοί τέθηκαν ουσιαστικά εκτός λειτουργίας αφού η Μόσχα περιόρισε τις προμήθειες φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και τον Σεπτέμβριο του 2022 υπέστησαν σοβαρές ζημιές από σειρά υποθαλάσσιων εκρήξεων.
Τα εμπόδια στην ιδιοκτησία των Nord Stream
Οι επαφές Μόσχας και Ουάσινγκτον πραγματοποιούνται σε ένα περιβάλλον βαθιάς ευρωπαϊκής καχυποψίας απέναντι στις προθέσεις της Ρωσίας.
Νωρίτερα φέτος, οι επικεφαλής πέντε ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσαν στο Reuters ότι η Ρωσία δεν επιδιώκει έναν γρήγορο τερματισμό του πολέμου και ότι χρησιμοποιεί τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ για να προωθήσει παράλληλα επιχειρηματικές συμφωνίες.
Οι σχέσεις Ρωσίας και Γερμανίας βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο. Η Γερμανία είναι ένας από τους σημαντικότερους υποστηρικτές της Ουκρανίας σε στρατιωτικό επίπεδο, ενώ Γερμανοί αξιωματούχοι έχουν κατηγορήσει τη Μόσχα για συστηματική εκστρατεία υβριδικών επιθέσεων.
Ορισμένοι Γερμανοί βουλευτές προειδοποιούν ότι η σύναψη επιχειρηματικών συμφωνιών με τη Ρωσία θα ενίσχυε οικονομικά τη Μόσχα ενώ συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία.
«Αυτό κινδυνεύει να εξελιχθεί σε μια βρώμικη συμφωνία που θα κοστίσει ακριβά στην Ευρώπη», δήλωσε ο Μίχαελ Κέλνερ, Γερμανός βουλευτής που είχε την ευθύνη για την ενεργειακή πολιτική μετά τη ρωσική εισβολή.
«Οι Αμερικανοί και οι Ρώσοι θα μοιραστούν τα κέρδη», πρόσθεσε.
Παρά την αντίθεση της γερμανικής κυβέρνησης, το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), που σήμερα εμφανίζεται ως το δημοφιλέστερο κόμμα στη χώρα, τάσσεται υπέρ της επαναλειτουργίας των αγωγών.
Ο Ντμίτριεφ αναμένεται να συναντηθεί στις αρχές του επόμενου έτους με την ηγεσία του AfD, προκειμένου να συζητήσουν την επαναφορά των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου στη Γερμανία.
Ποιος θα ελέγχει τους αγωγούς
Ωστόσο, τόσο η πώληση μεριδίου της εταιρείας που ελέγχει τους Nord Stream σε Αμερικανό επενδυτή όσο και η επανέναρξη των ρωσικών ενεργειακών ροών προσκρούουν σε σημαντικά εμπόδια.
Η εταιρεία ελέγχεται κατά 51% από τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό Gazprom. Ένα ακόμη 31% ανήκει συνολικά σε δύο γερμανικές εταιρείες, ενώ το υπόλοιπο βρίσκεται στα χέρια μιας γαλλικής και μιας ολλανδικής εταιρείας.
Οι δύο Γερμανοί μέτοχοι επιδιώκουν να διατηρήσουν τις συμμετοχές τους, ώστε να εξακολουθήσει να υπάρχει γερμανική επιρροή στην εταιρεία σε περίπτωση που η Gazprom αποφασίσει να πουλήσει το μερίδιό της, σύμφωνα με άλλη πηγή που γνωρίζει την υπόθεση.
Λίγες ημέρες μετά τις συναντήσεις στη Μόσχα, ο Κούσνερ δήλωσε στο Κίεβο ότι είχε συζητήσει με Ευρωπαίους αξιωματούχους τον τρόπο με τον οποίο ο πόλεμος έχει αυξήσει το ενεργειακό κόστος. Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της σύναψης «συμφωνιών ευημερίας», οι οποίες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν οικονομικά κίνητρα για την ειρήνη και να δώσουν στους ηγέτες «κάτι για το οποίο να προσβλέπουν».
Μια συμφωνία για το φυσικό αέριο θα ήταν ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη από το Κρεμλίνο, όμως θα μπορούσε να διχάσει περαιτέρω τη γερμανική κοινή γνώμη, η οποία ήδη είναι διαιρεμένη σχετικά με την αγορά ρωσικής ενέργειας.
Το ζήτημα προκαλεί επίσης έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στην Πολωνία και στις χώρες της Βαλτικής, οι οποίες θεωρούν ότι είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στη Ρωσία και απορρίπτουν την επιστροφή σε ενεργειακούς δεσμούς με τη Μόσχα.
Η πολιτική ηγεσία της Πολωνίας παρακολουθεί στενά τις συζητήσεις για πιθανή επαναλειτουργία των αγωγών, αλλά εξακολουθεί να είναι κατηγορηματικά αντίθετη, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τη θέση της κυβέρνησης.
Στο τραπέζι και η Lukoil
Οι συνομιλίες Κούσνερ και Ντμίτριεφ δεν περιορίζονται στους Nord Stream.
Οι δύο άνδρες εξετάζουν επίσης την πώληση ενός χαρτοφυλακίου επιχειρήσεων της ρωσικής ενεργειακής εταιρείας Lukoil, το οποίο περιλαμβάνει από διυλιστήρια μέχρι πρατήρια καυσίμων στην Ευρώπη και αλλού, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Με βάση το σχέδιο που συζητείται, κοινοπραξία της αμερικανικής DFC με επενδυτές από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα αποκτούσε τα περιουσιακά στοιχεία, ενώ οι αμερικανικές αρχές θα προχωρούσαν στην άρση των σχετικών κυρώσεων.
«Ο Στιβ (Γουίτκοφ) και ο Τζάρεντ Κούσνερ συνεργάστηκαν με την DFC για να διαπραγματευτούν μια σημαντική προκαταβολή και συμμετοχή στα κέρδη για τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
